Pytania i odpowiedzi

Jak włączyć kwalifikację podyplomową do ZSK?


Kwalifikacja podyplomowa może być nadawana  przez instytuty naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty badawcze po ukończeniu studiów podyplomowych. Włączanie kwalifikacji podyplomowej do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji przebiega według określonego schematu.

I Przypisanie poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji i włączenie kwalifikacji do ZSK

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2016 r. poz. 64, z późn. zm., zwanej dalej „ustawą”) uczelnie mogą włączyć do ZSK kwalifikacje podyplomowe, jeżeli został im przypisany poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK). Do przypisania poziomu PRK do kwalifikacji podyplomowych stosuje się odpowiednio art. 21 ustawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 sierpnia 2016 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać eksperci powoływani do zespołu ekspertów, trybu powoływania ekspertów  oraz procedury porównywania efektów uczenia się wymaganych dla kwalifikacji z charakterystykami poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji (Dz. U. poz. 1321). Można wyróżnić następujące etapy tego procesu:

  1. powołanie przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni zespołu ekspertów do porównania wymaganych dla danej kwalifikacji efektów uczenia się (efektów kształcenia) z charakterystykami poziomów PRK pierwszego i drugiego stopnia oraz przygotowanie przez zespół ekspertów rekomendacji dotyczącej przypisania poziomu PRK do kwalifikacji – zasady określenia składu zespołu zawarte są w rozporządzeniu z dnia 19 sierpnia 2016 r.,
  2. przedłożenie rekomendacji zespołu ekspertów wraz z tabelą zgodności, o której mowa w § 11 rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 2016 r., do opinii Rady Interesariuszy ZSK – zgodnie z art. 21 ust. 4 ustawy,
  3. w przypadku pozytywnej opinii Rady Interesariuszy – zob. pkt 5,
  4. w przypadku negatywnej opinii Rady Interesariuszy – powtórne porównanie przez zespół ekspertów efektów uczenia się z charakterystykami poziomów PRK i wydanie ponownej rekomendacji z odniesieniem do stanowiska Rady,
  5. podjęcie przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni uchwały/uchwał dotyczących:
    1. przypisania poziomu PRK ustalonego w rekomendacji (lub ponownej rekomendacji) zespołu ekspertów do danej kwalifikacji podyplomowej (art. 68 ust. 1 pkt. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym),
    2. włączenia danej kwalifikacji podyplomowej do ZSK (art. 68 ust. 1 pkt. 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym).

II Umieszczenie informacji o kwalifikacji podyplomowej włączonej do ZSK w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji

Po podjęciu uchwały/uchwał o przypisaniu danej kwalifikacji podyplomowej poziomu PRK i włączeniu jej do ZSK uczelnie informują podmiot prowadzący Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji o włączeniu kwalifikacji podyplomowej do ZSK (art. 13 ust. 3 ustawy), przekazując mu informacje o tej kwalifikacji w celu dokonania przez ten podmiot odpowiedniego wpisu w ZRK (art. 84 ust. 4 ustawy o ZSK).

Zakres przekazywanych informacji o kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2016 r. w sprawie zakresu informacji gromadzonych w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji o kwalifikacjach nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych (Dz. U. poz. 1204). Informacje te przekazuje się do ZRK za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (art. 82 ust. 3 ustawy).

Osoba rejestrująca kwalifikację musi mieć pisemne upoważnienie do reprezentowania uczelni w ZRK, podpisane przez rektora lub osobę upoważnioną. W celu zarejestrowania kwalifikacji, osoba ta zakłada konto w systemie informatycznym ZRK (poprzez formularz rejestracji). Umożliwia to wypełnienie odpowiedniego formularza danymi dotyczącymi włączonej kwalifikacji podyplomowej. Do formularza należy dołączyć uchwałę/uchwały o przypisaniu poziomu do kwalifikacji podyplomowej oraz o jej włączeniu do ZSK. Szczegółowa instrukcja dla podmiotów włączających kwalifikacje nadawane po ukończeniu studiów podyplomowych dostępna jest na stronie ZRK https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl/ w zakładce „Dokumenty”.

Jak zostać podmiotem zewnętrznego zapewniania jakości (PZZJ)?

Podmiot zewnętrznego zapewniania jakości wspiera instytucję certyfikującą (IC) w odpowiednim prowadzeniu działań związanych z walidacją i certyfikowaniem. W tym celu prowadzi ciągły monitoring działań IC oraz okresową ewaluację zewnętrzną tych działań.

Jaka instytucja może zostać PZZJ?
PZZJ może zostać instytucja, która dysponuje przygotowaną kadrę, posiada co najmniej 10-letnie doświadczenie w prowadzeniu działalności w zakresie gospodarki, rynku pracy, edukacji lub szkoleń, posiada wewnętrzny system zapewniania jakości przeprowadzanych procesów, prowadzi aktualnie działalność gospodarczą, nie zalega z podatkami. Może być instytucją certyfikującą, ale z wyłączeniem kwalifikacji z grupy kwalifikacji, do której posiada uprawnienia do bycia PZZJ.

Jak wygląda uzyskiwanie uprawnień?
Minister Edukacji Narodowej nie rzadziej niż raz na 3 lata ogłasza na portalu ZSK, że przyjmuje zgłoszenia kandydatów na listę podmiotów uprawionych do pełnienia funkcji PZZJ. Podmioty zainteresowane składają wniosek za pośrednictwem portalu Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji – wypełniając odpowiedni formularz.

Do wniosku załącza się też dodatkowe dokumenty (m.in. dotyczące doświadczenia podmiotu, obszaru prowadzenia działalności, systemu zapewniania jakości, braku zaległości z tytułu podatków i składek). Wraz z wnioskiem wnosi się opłatę w wysokości 2.000 zł na konto podane na portalu.

Złożony wniosek podlegają ocenie. W przypadku pozytywnej decyzji wnioskująca instytucja zostaje wpisana na listę instytucji uprawnionych do pełnienia funkcji PZZJ na okres 6 lat (z możliwością przedłużenia na następne 6 lat).
Minister właściwy dla kwalifikacji powierzając instytucji funkcję PZZJ w odniesieniu do określonej kwalifikacji (w stosunku do danej IC), podpisuje stosowną umowę.

Jak zostać instytucją certyfikującą (IC)?

Instytucja certyfikująca to taka, która ma uprawnienia do nadawania określonych kwalifikacji włączonych do ZSK, jednym słowem do wydawania określonych dyplomów (certyfikatów, świadectw).

Jakie instytucje mogą zostać IC?

IC może zostać każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jeżeli zapewnia warunki organizacyjne i kadrowe umożliwiające przeprowadzenie walidacji zgodnie z wymaganiami określonymi w opisie kwalifikacji i nie ma zaległości podatkowych.

Jak wygląda uzyskiwanie uprawnień?

Podmioty zainteresowane składają wniosek o nadaniu uprawnień za pośrednictwem portalu Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji – na odpowiednim formularzu.
Do wniosku załącza się dodatkowe oświadczenia (o braku zaległości z tytułu podatków i składek, jak również o prawdziwości informacji zawartych we wniosku). Wraz z wnioskiem wnosi się opłatę w wysokości 10.000 zł na konto podane na portalu.

W przypadku podmiotów, które złożyły wniosek o nadanie uprawnień do certyfikowania danej kwalifikacji równocześnie z wnioskiem o włączenie tej kwalifikacji do ZSK, opłata wynosi 5.000 zł (wnosi się ją po ogłoszeniu obwieszczenia o włączeniu kwalifikacji do ZSK).

Złożony wniosek podlega ocenie. Jeżeli ocena jest pozytywna, minister nadaje uprawnienie do certyfikowania określonej kwalifikacji w drodze decyzji administracyjnej.

Załączniki:
  1. Nadawanie uprawnień

Jak włączyć kwalifikację rynkową do ZSK

Kwalifikacja rynkowa może zostać włączona do ZSK na wniosek podmiotów prowadzących zorganizowaną działalność w obszarze: gospodarki, rynku pracy, edukacji lub szkoleń. Na przykład może to być: firma handlowa, organizacja skupiająca przedsiębiorców z branży budowlanej, zrzeszenie producentów obuwia, stowarzyszenie firm szkoleniowych itp.

Zainteresowany podmiot (instytucja, organizacja) składa elektroniczny wniosek do ministra właściwego dla kwalifikacji za pośrednictwem portalu Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Rozpatrzenie wniosku przez ministra powinno nastąpić w ciągu czterech miesięcy. Zgodnie z ustawą termin ten może zostać jednorazowo przedłużony o cztery miesiące.

Na wszystkich etapach rozpatrywania wniosku minister właściwy, specjaliści oraz zespół ekspertów współpracują z wnioskodawcą.

Po otrzymaniu wniosku minister podejmuje następujące kroki:

  1. Konsultacja z zainteresowanymi środowiskami
    Minister umieszcza na portalu ZSK informację o rozpoczęciu konsultacji i o możliwości zgłaszania opinii. Podsumowanie wyników konsultacji jest zamieszczane na portalu ZSK. Celem konsultacji jest publiczne poinformowanie o rozpoczęciu procedury włączania kwalifikacji do ZSK i pozyskanie opinii zainteresowanych środowisk.

  2. Opinie specjalistów
    Po konsultacjach minister zwraca się do specjalistów o opinię w sprawie społeczno-gospodarczej potrzeby włączenia proponowanej kwalifikacji do ZSK. Na podstawie tych opinii minister podejmuje decyzję o zasadności dalszego procedowania.

  3. Ocena wniosku
    Minister dokonuje oceny wniosku. Pod uwagę bierze się:

    • ocenę efektów uczenia się wymaganych dla danej kwalifikacji w odniesieniu do zadań, które podejmują osoby posiadające daną kwalifikacje, a także ocenę wymagań dotyczących walidacji;
    • celowość włączenia kwalifikacji rynkowej do ZSK, rozumianą jako jej zgodność z potrzebami społecznymi, z zapotrzebowaniem na rynku pracy i oczekiwaniami pracodawców,
    • dostosowanie wymagań dla danej kwalifikacji do obiektywnych okoliczności i możliwości osiągnięcia efektów uczenia się w dającym się przewidzieć czasie,
    • podobieństwo danej kwalifikacji rynkowej do kwalifikacji już włączonych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.


    W przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku minister właściwy informuje o odmowie podmiot wnioskujący i przedstawia uzasadnienie. Od decyzji ministra nie przysługuje odwołanie.

  4. Przypisanie poziomu PRK
    Minister powołuje zespół ekspertów, który dokonuje porównania efektów uczenia się wymaganych dla danej kwalifikacji z charakterystykami poziomów PRK i przedstawia ministrowi wiążącą rekomendację dotyczącą przypisania poziomu PRK. Rekomendacja zawiera także skorygowany w porozumieniu z wnioskodawcą opis wymaganych efektów uczenia się.

    Minister przekazuje rekomendację ekspertów do zaopiniowania Radzie Interesariuszy ZSK. Jeżeli jej opinia jest pozytywna, to minister przypisuje poziom PRK do danej kwalifikacji. W przeciwnym wypadku zespół ekspertów ponownie sporządza rekomendację, w której odnosi się do opinii Rady. Ta rekomendacja jest ostateczna.

  5. Obwieszczenie o włączeniu kwalifikacji do ZSK
    Obwieszczenie jest publikowane w Monitorze Polskim. Z dniem jego ogłoszenia kwalifikację rynkową uznaje się za włączoną do ZSK.

    Uwaga: Kwalifikacja rynkowa włączona do ZSK uzyskuje status kwalifikacji funkcjonującej w ZSK dopiero w momencie, gdy minister wybierze podmiot zewnętrznego zapewniania jakości (PZZJ) wobec co najmniej jednej instytucji certyfikującej (IC) uprawnionej do nadawania tej kwalifikacji.

Załączniki:
  1. Włączanie kwalifikacji rynkowych do ZSK

Jak opisać kwalifikację rynkową?

Kwalifikacje rynkowe są tym, czego uczymy się poza szkołą i uczelnią; to kursy, szkolenia oferowane przez firmy szkoleniowe, lub pracodawców czy stowarzyszenia. Kwalifikacje rynkowe będą zgłaszane do rejestru przez zainteresowane gremia np. przedstawicieli branż. Wszystkie kwalifikacje rynkowe są kwalifikacjami cząstkowymi.

Podobnie jak kwalifikacje uregulowane, kwalifikacje rynkowe, zanim znajdą się w rejestrze, będą musiały zostać opisane, a ich jakość - oceniona. Określony będzie musiał też być poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji, który będzie można każdej z nich przypisać.

Sposób opisania kwalifikacji rynkowej określa art. 15 ustawy o ZSK. Zgodnie z nim każdy wniosek o włączenie kwalifikacji rynkowej do systemu musi zawierać m.in. jej opis (w tym zapotrzebowanie na kwalifikację, wskazanie grup osób, które mogą być zainteresowane uzyskaniem danej kwalifikacji, omówienie typowych możliwości wykorzystania danej kwalifikacji na rynku pracy oraz w dalszym uczeniu się), dokładne omówienie efektów uczenia się wymaganych dla kwalifikacji, a także wymagań dotyczących walidacji i podmiotów przeprowadzających walidację.

Kolejne etapy prac nad opisywaniem kwalifikacji opisane są na schemacie umieszczonym poniżej.

Opis kwalifikacji rynkowej stanowi cenne źródło informacji dla:

  • osób, które planują ścieżkę rozwoju osobistego i zawodowego,
  • pracodawców, którzy szukają osób o odpowiednich kompetencjach oraz są zainteresowani podejmowaniem działań na rzecz rozwoju swoich pracowników,
  • doradców edukacyjnych i zawodowych, pedagogów szkolnych, rodziców i innych, którzy wspierają osoby uczące się w planowaniu nauki i kariery zawodowej,
  • nauczycieli, którzy przygotowują programy kształcenia, a w trakcie ich realizacji oceniają efektywność tego kształcenia,
  • instytucji odpowiedzialnych za walidację.

W opisywaniu kwalifikacji uregulowanych i rynkowych ministrów, instytucje i organizacje wspierać będzie Instytut Badań Edukacyjnych.

Załączniki:
  1. Jak opisać kwalifikację rynkową?
  2. Poradnik opisywania kwalifikacji

Ministerstwo Edukacji Narodowej
Departament Strategii i Współpracy Międzynarodowej
tel. +48 22 34 74 312, fax +48 22 34 74 253
mail: zsk@men.gov.pl
www.men.gov.pl
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
tel. +48 22 432 80 80, +48 22 432 89 91 do 93
mail: zrk@parp.gov.pl
www.parp.gov.pl
Instytut Badań Edukacyjnych
tel. +48 22 241 71 00
mail: krkbiuro@ibe.edu.pl
www.ibe.edu.pl

ZSK
Portal współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego